“พระสรรค์นั่งไหล่ยก” เนื้อดินเผา กรุวัดท้ายย่าน จ.ชัยนาท

25 กุมภาพันธ์ 2562 ยอดผู้ชม 21589 ครั้ง
พระสรรค์นั่งไหล่ยก เนื้อดินเผา กรุวัดท้ายย่าน จ.ชัยนาท
พระสรรค์นั่งไหล่ยก เนื้อดินเผา กรุวัดท้ายย่าน จ.ชัยนาท
     ชัยนาท เป็นเมืองโบราณเมืองหนึ่งอยู่บริเวณฝั่งขวาแม่น้ำเจ้าพระยา ที่ปากคลองแพรกศรีราชา ใต้ปากน้ำเก่า สันนิษฐานว่า สร้างขึ้นในสมัย “พญาเลอไท” ครองกรุงสุโขทัย ระหว่าง พ.ศ.1860-1879 เมืองแห่งนี้จึงได้ชื่อว่า “เมืองแพรก” หรือ “เมืองสรรค์” มีฐานะเป็นเมืองหน้าด่านทางตอนใต้      เมื่อกรุงสุโขทัย เสื่อมอำนาจลง “เมืองสรรค์” ได้กลายเป็นเมืองหน้าด่านทางตอนเหนือของกรุงศรีอยุธยา  ต่อมาเกิดชุมชนใหม่ ไม่ไกลจากเมืองสรรค์ เมืองที่เกิดขึ้นใหม่นี้เป็นเมืองใหญ่มีชื่อว่า เมืองชัยนาท      ในรัชสมัย พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ย้ายตัวเมืองชัยนาทจากบริเวณแหลมยาง มาตั้งตรงฝั่งซ้ายแม่น้ำเจ้าพระยา      ส่วน เมืองสรรค์ ผู้คนส่วนใหญ่อพยพมาอยู่ที่ เมืองชัยนาท ในที่สุดเมืองสรรค์ก็กลายเป็นเพียงอำเภอหนึ่งของ จ.ชัยนาท      ชัยนาท เป็นเมืองยุทธศาสตร์ที่สำคัญ เคยใช้เป็นที่ตั้งทัพรับศึกพม่าหลายครั้ง และมีชัยทุกครั้งไป จึงเป็นที่มาของชื่อ เมืองชัยนาท      สำหรับ เมืองสรรค์ ได้ชื่อว่าเป็นเมืองพระ ด้วยเหตุที่มีวัดวาอารามต่างๆ มากถึง 200 วัด เป็นเครื่องวัดถึงความศรัทธาเลื่อมใสในพระพุทธศาสนาอย่างสูง ด้วยเหตุนี้จึงเป็นแหล่งรวมของพระพุทธรูป พระเครื่อง และวัตถุโบราณต่างๆ      เมืองสรรค์ เป็นแหล่งกำเนิดของพระเครื่องที่มีชื่อเสียงมานาน นั่นคือ พระสรรค์นั่ง, พระลีลาเมืองสรรค์ ฯลฯ      พระสรรค์นั่ง พิมพ์ทรงคล้ายกลีบบัวชะลูด องค์พระประทับนั่งปางมารวิชัย ขนาดกะทัดรัด สูงประมาณ 1 นิ้วเศษ มี 2 พิมพ์ คือ พระสรรค์นั่ง พิมพ์ไหล่ยก เป็นนิยมสุดของพระสรรค์นั่ง ลักษณะสำคัญ คือ พระอังสะ (ไหล่) ด้านซ้าย จะยกสูงขึ้นกว่าปกติ ไม่ปรากฏสังฆาฏิ ตรงพระเกศมาลามีเส้นตัดขวาง ซึ่งเป็นเอกลักษณ์อีกจุดหนึ่งของพระพิมพ์นี้  นอกจากนี้พื้นที่ข้างองค์พระมีทั้งแบบมีเม็ด และมีขีดคล้ายรัศมี เท่าที่พบเป็นพระเนื้อดินเผา มีทั้งดินละเอียดและดินหยาบ นอกจากนี้ยังมี เนื้อชินเงิน แต่มีจำนวนน้อย     พระเนื้อดินเผา มีหลายสี และมีคราบกรุเกาะติดแน่นบนผิวพระ ล้างออกยาก     พระสรรค์นั่ง อีกพิมพ์หนึ่ง คือ พิมพ์ไหล่ตรง โดยดูจากลักษณะของ พระอังสะ (ไหล่) อยู่ในระดับเดียวกัน     พระสรรค์นั่ง พุทธศิลป์ สมัยอยุธยายุคต้น ขุดพบจากหลายกรุในเมืองชัยนาท ที่มีโด่งดัง คือ กรุเมืองสรรค์ และกรุวัดท้ายย่าน     พระเครื่องเมืองสรรค์ ทุกพิมพ์ทุกกรุ่นเป็นพระเครื่องที่มีชื่อเสียงโด่งดังมานานปี เพราะมีประสบการณ์ด้านแคล้วคลาด และอยู่ยงคงกระพันเป็นเลิศ เนื่องจากเป็นพระเครื่องที่เหล่านักรบสมัยก่อนใช้ติดตัวในยามออกศึกสงคราม จึงต้องมั่นใจได้ในพระเครื่องที่แขวนติดตัว ผู้ที่มีพระเครื่องเมืองนี้จึงมั่นใจได้ในพุทธคุณดังกล่าว          (ขอขอบพระคุณ ภาพและข้อมูลจาก ศ.นพ.พรพรหม เมืองแมน โรงพยาบาลศิริราช)